khanhsec
EN
3 phút đọcMật mãXác thực

TOTP: sáu chữ số đến từ đâu

Không có liên lạc nào giữa điện thoại và máy chủ, vậy hai bên vẫn đồng ý với nhau bằng cách nào? Toàn bộ thuật toán, cắt từng bước.

Also available in English

Bạn gõ sáu chữ số, máy chủ gật đầu. Giữa hai đầu đó không có gì ngoài một request HTTP bình thường, và không có gì được gửi ngược về điện thoại. Vậy hai bên đồng ý với nhau bằng cách nào?

Câu trả lời gọn lại là một hàm băm có khoá, cộng thêm một chiếc đồng hồ.

Hai bên chia sẻ đúng một bí mật

Lúc bạn quét mã QR, một chuỗi base32 được chuyển vào ứng dụng xác thực. Chuỗi đó là toàn bộ bí mật. Không có phiên nào, không có đăng ký với máy chủ của Google, không có gì chạy trên mạng.

Máy chủ giữ một bản, điện thoại giữ một bản. Từ đó trở đi hai bên chỉ cần tính cùng một hàm trên cùng một đầu vào. Không cần liên lạc, không cần tin nhau.

Đầu vào còn lại là thời gian:

counter = floor(unix_time / 30)

Cứ mỗi 30 giây bộ đếm tăng đúng một. Mã không "được làm mới" theo nghĩa nào cả — chỉ là cùng một công thức được tính lại với một số khác.

Mã được cắt ra từ HMAC

RFC 6238 mô tả bước này, thừa hưởng gần như nguyên vẹn từ HOTP (RFC 4226). Đây là toàn bộ thuật toán, không rút gọn:

import { createHmac } from "node:crypto";
 
function totp(secret: Buffer, unixSeconds: number): string {
  const counter = Math.floor(unixSeconds / 30);
 
  // Bộ đếm được mã hoá thành 8 byte big-endian, đúng như HMAC yêu cầu.
  const counterBytes = Buffer.alloc(8);
  counterBytes.writeBigUInt64BE(BigInt(counter));
 
  const digest = createHmac("sha1", secret).update(counterBytes).digest();
 
  // "Dynamic truncation": byte cuối chọn vị trí lấy 4 byte tiếp theo.
  const offset = digest[digest.length - 1] & 0x0f;
  const value =
    ((digest[offset] & 0x7f) << 24) |
    (digest[offset + 1] << 16) |
    (digest[offset + 2] << 8) |
    digest[offset + 3];
 
  return String(value % 1_000_000).padStart(6, "0");
}

Ba chi tiết trong đó đáng để dừng lại:

  • & 0x0f giới hạn offset trong 16 vị trí, để bốn byte được lấy luôn nằm gọn trong digest 20 byte của SHA-1.
  • & 0x7f xoá bit dấu. Thiếu bước này, kết quả có thể âm ở những ngôn ngữ coi số nguyên là có dấu.
  • % 1_000_000 là toàn bộ lý do có sáu chữ số. Không có gì đặc biệt về con số sáu.

Sáu chữ số không phải chỗ yếu nhất

Một triệu khả năng nghe ít ỏi. Nhưng mã chỉ sống 30 giây, và mỗi lần sai đều bị đếm. Với giới hạn tám lần thử trong mười lăm phút, khả năng đoán trúng trong một phiên là không đáng kể.

Thứ bảo vệ bạn không phải độ dài của mã. Nó là việc máy chủ từ chối trả lời đủ nhanh để người ta thử hết một triệu lần.

Đồng hồ lệch

Hai bên phải đồng ý về thời gian, nhưng đồng hồ không bao giờ khớp tuyệt đối. Mọi implementation đều chấp nhận một cửa sổ: mã của bước hiện tại, và thường cả bước liền trước hoặc liền sau.

Cửa sổ càng rộng càng dễ dùng, và cũng càng dễ bị dò. Một bước là mức đánh đổi thông thường — khoảng 30 giây lệch mỗi chiều.

Còn lại chỉ là một hàm băm có khoá, một bộ đếm chia từ thời gian, và một phép cắt cẩn thận. Sáu chữ số không giữ bí mật nào — chúng chỉ chứng minh bạn đang giữ cùng một chuỗi bí mật với máy chủ, ở cùng một thời điểm.

Bình luận

Chưa có bình luận nào.

Bình luận được kiểm duyệt trước khi hiển thị.

Nhận bài mới qua email

Không quảng cáo, không theo dõi. Chỉ bài viết mới, có thể huỷ bất cứ lúc nào.